Ik pies in mijn broek van het.... uuh, eigenlijk van alles!

Veel vrouwen ervaren ongewild urineverlies tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Je bekkenbodem krijgt tenslotte veel te verduren tijdens deze bijzondere en intense periode. Maar hoort urineverlies er dus gewoon bij en moeten we het daarom accepteren? In deze blog gaan we verder in op je bekkenbodem en urine incontinentieklachten tijdens de zwangerschap en na je bevalling.

Je bekkenbodem

Tijdens je zwangerschap ondergaat je lichaam verschillende veranderingen, waarvan sommige invloed hebben op de bekkenbodemregio. De bekkenbodem bestaat uit spieren en weefsels die de organen onderin de buik, zoals de blaas, de baarmoeder en de darmen, ondersteunen en controleren. Het is een soort hangmatje voor al je organen.

Deze regio is essentieel voor je bevalling, omdat het je baby helpt om door het geboortekanaal te komen. Tijdens je zwangerschap kan je bekkenbodem zwakker worden door de verhoogde druk van je groeiende baby en de hormonale veranderingen in je lichaam. Dit kan leiden tot symptomen zoals incontinentie- en pijnklachten. Het is daarom belangrijk om je bekkenbodem wat extra aandacht te geven tijdens deze bijzondere periode. Hiermee versterk en ondersteun je je bekkenbodem om de kans op klachten verkleinen.

Hoeveel vrouwen ervaren ongewild urineverlies?

Wellicht lees jij deze blog omdat je zelf klachten ervaart van ongewild urineverlies. Iets waar niet heel veel over gesproken wordt, maar wat wel degelijk vaak voorkomt! Ongeveer 60% van de zwangeren heeft tijdens haar zwangerschap namelijk last van ongewild urineverlies en ongeveer 1 op de 3 vrouwen ervaart deze klachten (ook) na de bevalling (nog). En als je bedenkt dat je baby flink op dat hangmatje aan spieren drukt en alle structuren door de zwangerschapshormonen weker worden, is dat natuurlijk ook niet heel gek.

Daarbij komt dat tijdens je bevalling de bekkenbodemspieren onder behoorlijke druk en rek komen te staan. Tijdens je bevalling kunnen de structuren van de bekkenbodem namelijk tot meer dan 240% van hun normale lengte rekken.

Daarmee is ongewild urineverlies ook na de bevalling een veelvoorkomende klacht bij vrouwen. Dit kan worden veroorzaakt door verschillende factoren, zoals zwakte van de bekkenbodemspieren, veranderingen in hormoonspiegels en beschadiging van de zenuwen tijdens de bevalling. Het is niet ongewoon, maar ook belangrijk om te weten dat het een klacht is waar we iets aan kunnen (en moeten!) doen. 



Geef dat hangmatje aan spieren wat extra aandacht!

Door je bekkenbodemspieren tijdens de zwangerschap en na je bevalling te trainen voorkom je klachten op de langere termijn. Dus ongeacht of je urine-incontinentie klachten ervaart; geef wat liefde aan je bekkenbodem! Want dat hangmatje moet nog langer mee.

 

Een tijdlijn voor het herstel van je bekken(bodem)

Je bekkenbodem is tijdens de bevalling behoorlijk opgerekt en daarom is het belangrijk om je te realiseren dat het herstel van dit gebied tijd kost. Tijd die je jezelf moet geven, ook als je geen klachten ervaart.

DAG 1-10 NA JE BEVALLING
Zoals we al eerder aangaven is je bekkenbodem tijdens de bevalling flink opgerekt. Zie het daarom als een flinke sportblessure en neem voldoende rust in de eerste 10 dagen na je bevalling. De belangrijkste adviezen voor deze periode:

  • Zoveel mogelijk (bed)rust. Kom alleen uit bed voor de verzorging van jezelf en van je baby.
  • Probeer traplopen tot een minimum te beperken.
  • Adem goed door en adem naar je buik toe.
  • Niet persen op het toilet. Houdt je ontlasting daarom soepel door vezelrijk te eten en voldoende te drinken. 
  • Neem de tijd om goed uit te plassen en ga rechtop zitten tijdens het plassen.
  • Vanaf dag 4 na je bevalling mag je starten met bekkenbodemoefeningen. Hoe? Dat leggen we onderaan deze blog verder uit.
  • Is er sprake van een (sub)totaalruptuur? Dan is het advies om tijdens deze eerste dagen al contact op te nemen met een bekkenbodemfysiotherapeut.

 

DAG 10-6 WEKEN NA JE BEVALLING
Je bekkenbodem heeft een mooie start gemaakt met haar herstel. Waarschijnlijk heb je inmiddels ook weer een beetje gevoel in deze spieren. De treksterkte van het bindweefsel van je bekkenbodem is 1 maand na je bevalling nog maar 10-20% van de oorspronkelijke sterkte. Daarnaast kan het geven van borstvoeding behoorlijk veel energie van je vragen. De belastbaarheid van je bekkenbodem is dus nog laag. Tijdens deze periode kan het zijn dat je spierpijn ervaart als je meer gaat belasten. Deze spierpijn moet na 24 uur duidelijk afgenomen zijn. Let op: houdt de spierpijn langer aan of krijg je andere pijn dan spierpijn in je buik, je bekkenbodem of in je bekkenregio na belasting? Dan was de belasting te zwaar! Adviezen:

  • Til niet meer dan het lichaamsgewicht van je baby.
  • Span je bekkenbodemspieren bewust aan vóór drukverhogende momenten zoals niezen, lachen, hoesten en tillen.
  • Verander je van houding? Span vóór het wisselen van houding je dwarse buikspieren aan.
  • Vergroot je algehele conditie door te wandelen en/of fietsen.

 

WEEK 6-12 NA JE BEVALLING
In de afgelopen weken is je baarmoeder weer geslonken en hoort het vaginaal bloedverlies gestopt te zijn. Heb je nog steeds vaginaal bloedverlies? Neem dan sowieso contact op met je zorgverlener. Ongeveer 6 weken na je bevalling heb je ook een nacontrole bij je verloskundige of in het ziekenhuis. Wanneer je een keizersnede of een (sub)totaalruptuur hebt gehad is het littekenweefsel inmiddels zover hersteld dat je langzaam mag gaan belasten. Echter is de treksterkte van je bekkenbodem nog steeds <50% van het oorspronkelijke niveau dus doe echt nog rustig aan! Je bekkenbodem is namelijk echt nog niet in staat om belasting als springen en hardlopen op te vangen… ook als je jezelf heel fit voelt! Door dit wel te doen riskeer je overbelasting en een vermindert herstel in het gebied. Adviezen:

  • Diastase check: Je buikspieren hebben je baarmoeder de ruimte gegeven om te groeien. Daarom is het heel normaal als er 6-8 weken na je bevalling nog steeds een kleine opening van 1-2 vingers te voelen is. Met de juiste oefeningen zullen de buikspieren weer dichter bij elkaar komen te liggen. De afstand tussen de twee rechte buikspieren is niet het belangrijkste, het is veel belangrijker dat alle buikspieren en de gehele core weer goed met elkaar kunnen gaan samenwerken voor een goede houding en beweging. 
  • Je kunt nu gaan beginnen met een rustige opbouw van je uithoudingsvermogen, kracht en de coördinatie van je buik- en bekkenregio.
  • Er mag enkel sprake zijn van spierpijn na het sporten.

 

MAAND 3-6 NA JE BEVALLING
De basis-belastbaarheid van je bekkenregio is inmiddels weer een beetje op peil en veel vrouwen gaan nu weer aan het werk. Realiseer je wel dat het herstel nog in volle gang is! Adviezen:

  • Oefen dagelijks je bekkenbodem-, buik en rugspieren.
  • Span je bekkenbodemspieren aan bij buikdruk verhogende oefeningen zoals squats en planken.
  • Krachttraining mag na 3-4 maanden weer. Begin echter wel met een laag gewicht.
  • Wil je weer hardlopen? Dit mag vanaf 5-6 maanden weer, maar begin met rustig dribbelen. Gaat dat goed? Ga dan langzaam joggen.
  • Er mag enkel sprake zijn van spierpijn na het sporten.

 

MAAND 6-9 NA JE BEVALLING
De trekkracht van de pezen in en rond het bekkenbodemgebied is 9 maanden na de bevalling ongeveer 75% van de oorspronkelijke trekkracht. De belastbaarheid neemt dus steeds meer toe, maar is nog niet helemaal hersteld. Adviezen:

  • Gaan drukverhogende activiteiten goed? Dan mag je ook weer springen.
  • Ging joggen goed? Dan kun je uitbreiden met hoger tempo lopen.
  • Deed je voorafgaande aan je bevalling aan een competitiesport? Begin dan niet direct met competitie, maar start rustig bij de training.
  • Er mag enkel sprake zijn van spierpijn na het sporten.

Algemene adviezen

Je herstel kost tijd, geef jezelf die tijd

Indien er sprake was van een keizersnede of een (sub)totaalruptuur, loopt je herstel nog zeker 6 weken achter

Drink voldoende

Zorg voor een goede warming up en cooling down

Ervaar je zes weken na je bevalling nog steeds klachten/zorgen van bekken of ongewild urineverlies? Maak dan een afspraak bij een bekkenfysiotherapeut.

Bekkenbodemoefeningen

  • Ga rustig zitten op een stoel of op de bank. In een zittende positie kun je namelijk goed voelen of er geen druk op je staartbeentje zit.
  • Probeer eerst eens te voelen wat er te voelen valt in je bekkenbodem: Voelt je bekkenbodem nu gespannen of ontspannen?
  • Adem rustig naar je buik toe en ontspan je bekkenbodemspieren.
  • Is dit lastig om te voelen? Leg dan je handen onder je billen en laat je billen overdreven op je handen vallen.
  • Wanneer je bekkenbodem goed ontspannen is, kun je gaan starten met aan- en ontspanning.
    • Dit kun je doen door te proberen de spieren die je zou gebruiken om te stoppen met plassen aan te spannen en vervolgens te ontspannen.
    • Houd deze spieren vast en probeer ze vijf seconden lang aan te spannen en vervolgens vijf seconden lang te ontspannen.
    • Herhaal dit 10 keer en probeer dit 3 keer per dag te doen. 
    • Doe dit echter niet op het toilet door letterlijk je urine te stoppen.

 

  • Lukt bovenstaande al goed? Dan kun je de aan- en ontspanning koppelen aan je ademhaling.
    • Span je op de volgende UIT-ademhaling je bekkenbodem aan.
    • Bij je IN-ademhaling ontspan je het gehele gebied weer.

 

  • Naarmate je bekkenbodemspieren sterker worden, kun je de duur van de aanspanningen geleidelijk aan verlengen tot 10 seconden. Vergeet niet om na elke aanspanning een pauze te nemen van 5 seconden om de spieren te ontspannen.
  • Wanneer je dit goed onder controle hebt, kun je kijken of je langzaam onderscheid kunt maken in de verschillende spiergroepen: vagina, anus en het gehele bekkebodemgebied. Kun je dit los van elkaar aanspannen? Waarschijnlijk in het begin nog niet, maar hoe vaker je dit gebied traint, hoe gemakkelijker je onderscheid kunt gaan maken en het los van elkaar kunt gaan aanspannen/ontspannen.

 

Focus ook echt goed op de ontspanning van het gehele gebied. We zien steeds meer vrouwen bij een bekkenfysiotherapeut aankloppen met klachten (ja, ook ongewild urineverlies) door een té gespannen bekkenbodem. Dus: ontspan!!

Koppel de bekkebodemoefeningen aan vaste momenten op de dag, bijvoorbeeld voor/na het ontbijt, de lunch en het avondeten. Hierdoor vergeet je het minder snel.

Herstel bekkenbodem
Herstel bekkenbodem
Herstel bekkenbodem
Herstel bekkenbodem
Herstel bekkenbodem
Herstel bekkenbodem