fbpx
Rugweeën tijdens je bevalling - Naomi Vonk

Rugweeën tijdens je bevalling… Hoe vang je die rugweeën op?

Tijdens onze cursussen en spreekuren stellen veel mensen de vraag: en die rugweeën dan? Hoe ontstaan die en vooral: HOE vang ik ze op?  Want wat zijn rugweeën precies en hoe kun je daar tijdens je bevalling mee omgaan?

Waardoor ontstaan rugweeën?

Weeën zijn ritmische samentrekkingen van de baarmoederspier welke ontstaan door het hormoon oxytocine, hét bevalhormoon. De meeste vrouwen voelen weeën in hun buik, maar je kunt ze ook op andere plekken in je lichaam voelen of voelen uitstralen, bijvoorbeeld in je rug, je benen of je billen.

Wat voor weeën jij gaat krijgen tijdens jouw bevalling, is lastig te voorspellen. Wel zien wij een verband tussen vrouwen die tijdens hun menstruatieperiodes (ja, wellicht even nadenken voor je want het kan een beste tijd geleden zijn dat je voor het laatst ongesteld was) veel last hebben van hun onderrug en het hebben van rugweeën tijdens de bevalling.

Je baarmoeder zweeft namelijk niet los in je buik, maar zit verbonden aan banden. Er lopen banden naar je liezen (JA die geven dus die vervelende bandenpijn tijdens je zwangerschap!) en er lopen banden richting je onderrug. Daarmee zit je baarmoeder dus vast aan het bekken, onder andere bij het heiligbeen (iets boven je stuitje). Tijdens een wee spant je baarmoeder aan en daarmee komen ook de bandjes onder spanning te staan. Daarmee komt er druk op de banden en kan de pijn uitstralen naar je liezen, je benen, billen of je onderrug en daarmee dus rugweeën veroorzaken.

Ook zien we rugweeën wat vaker wanneer je kindje tijdens je bevalling met zijn/haar rug naar jouw rug toe draait (een sterrenkijker positie). Daarmee ligt het achterhoofd van je kindje aan de kant van jouw billen en duwt dit tegen jouw heiligbeen aan. Door de druk op het heiligbeen kan rugpijn of kunnen rugweeën ontstaan. Al kunnen rugweeën ook ontstaan wanneer je kindje met zijn/haar rug naar jouw buikkant draait tijdens je bevalling. Het kan dus ook gewoonweg pech of toeval zijn dat jij rugweeën ervaart tijdens jouw bevalling.

Het kan dus zijn dat je de weeën voornamelijk in je buik voelt, maar dat het ook een beetje uitstraalt naar je rug of bijvoorbeeld je benen. Of dat je de weeën enkel in je buik of bijvoorbeeld rug voelt.

Hoe voelen rugweeën?

Ongeveer 25% van de vrouwen ervaart rugweeën tijdens haar bevalling. Rugweeën worden vaak omschreven als heftige menstruatiekrampen welke uitstralen naar de onderrug. Een “zwak”, drukkend, trekkend, brandend en/of zeurend gevoel in de onderrug. Rugweeën kunnen de bevalling behoorlijk pittig maken, hoewel er ook vrouwen zijn die het goed te doen vinden. De één ervaart de rugweeën als heel pittig en veel erger dan buikweeën en de ander noemt het een vervelend, trekkend of branderig gevoel. 

Ook kan het zo zijn dat rugweeën nog een beetje blijven zeuren in de onderrug tijdens de pauzes tussen de weeën door.

Wat te doen bij rugweeën?

Mocht je tijdens je bevalling rugweeën krijgen, is het belangrijk om, ondanks de pijn die je voelt, te blijven ontspannen. Daarnaast is het wisselen van houdingen vaak erg prettig. Hieronder de beste tips voor het omgaan met rugweeën.

 

  • Verander je houding regelmatig: Door veel van houding te veranderen tijdens je bevalling, verander je ook continu de vorm van je bekken. Het is voor vrouwen vaak erg prettig om door wisselingen van houdingen met hun weeën om te gaan, maar ook voor je kindje. Waarom? Doordat continu de vorm van je bekken veranderd, maak je het je kindje ook gemakkelijk om goed door het bekken te draaien en zakken. Door deze houdingsveranderingen kan het ook zo zijn dat een kindje die in een sterrenkijker positie gedraaid was, om zijn/haar eigen as zal draaien en daarmee met de rug aan jouw buikkant komt te liggen. Hierdoor zal het achterhoofdje van je kindje dus niet meer tegen het heiligbeen aan duwen en kan het zo zijn dat je rugweeën verdwijnen of verminderen. Loop, zit, sta, lig en beweeg! Luister vooral naar je eigen intuïtie!
  • Wiegen met je heupen: Veel vrouwen vinden het erg prettig om een wiegende beweging te maken met je heupen. Probeer dit uit in een staande houding of bijvoorbeeld op handen en knieën.
  • Geboortebal: Ook kan een geboortebal erg prettig zijn bij rugweeën. Bouncen op een bal, 8-jes of cirkels draaien om daarmee je heupen, en dus je bekken, in beweging te houden. En een fijne positie waarin je geboortepartner je rug eventueel kan masseren.
  • Handen en knieën: Een all fours positie is vaak erg prettig wanneer je rugweeën hebt tijdens je bevalling. Door op handen en knieën te zitten, verminderd de druk op je rug. Hierdoor ervaren veel vrouwen verlichting van de pijn in hun rug.
  • Ademhaling: Probeer te blijven ontspannen door goed te focussen op je ademhaling tijdens je weeën, maar ook tijdens de pauzes tussen je weeën door! Wanneer je goed ontspant, maak je meer natuurlijke pijnstillers aan welke je zullen helpen om met de weeën om te kunnen gaan. Probeer niet te gaan hyperventileren, maar rustig naar je buik of flanken te ademen. Adem wat langer uit dan dat je inademde of adem in pufjes uit. Doe wat goed en comfortabel voelt voor jouw lijf!
  • Warmte: We weten allemaal: warmte werkt ontspannend! Het onstpant je spieren én je banden. Maak gebruik van een kruik in je rug, de douchestraal op je onderrug of ga bijvoorbeeld in bad!
  • TENS apparaat: Een TENS apparaat is een apparaatje welke verbonden zit een elektrodes. Deze elektrodes plak je door middel van plakkers op je rug en daarmee kun je jezelf stroomstootjes toedienen. Deze stroomstootjes blokkeren de pijnprikkel naar je hersenen, leiden de pijn af en verhogen de aanmaak van natuurlijke pijnstillers. Daarnaast heb je dus een apparaatje in je hand welke je zelf kunt bedienen, dit geeft vaak afleiding. Je kunt de TENS de gehele bevalling gebruiken, thuis of in het ziekenhuis. Hij mag alleen niet nat worden! Daarnaast is dit iets wat je vaak tijdens je zwangerschap al moet regelen. Je kunt een TENS huren of kopen (ook marktplaats staat er vol mee). En weet: vanuit de aanvullende verzekering wordt de huur of de aanschaf van een TENS nog wel eens vergoed.
  • Steriele waterinjecties (SWI): Ook kan je zorgverlener op vier kleine plekjes in je rug een beetje steriel water vlak onder de huid spuiten. Ook dit blokkeert weer de pijnprikkel naar je hersenen toe en verhoogt de aanmaak van natuurlijke pijnstillers. Het is veilig voor zowel moeder als kind en mag herhaald worden wanneer je merkt dat het geen effect meer heeft. Dit kan zowel thuis als in het ziekenhuis toegepast worden, maar je zorgverlener moet hier wel voor geschoold zijn. Vraag dit dus na bij je eigen zorgverlener. De ervaringen zijn wisselend. De ene vrouw geeft aan dat het onwijs veel verlichting geeft, en de ander geeft aan dat het geen enkel effect had. Maar: baar het niet dan schaadt het niet!
  • Massage/tegendruk: En last but zeker niet least: massage of tegendruk van de onderrug. Hierin kan je geboortepartner een grote rol spelen! Tijdens de weeën is het vaak heel erg prettig om tegendruk te krijgen in de onderrug. Vaak rond de plek waar veel vrouwen twee kuiltjes hebben zitten. Zo rond je stuitje! Tegendruk met een of twee platte handen, de handen rondom je heupen gelegd en met de muis van je hand tegenduwen, tegendruk met knokkels of duimen. Wat werkt voor jou ga jij ervaren en je gaat waarschijnlijk hele duidelijke (én directieve) instructies geven aan jouw geboortepartner. En uiteraard kan je zorgverlener het van je geboortepartner overnemen als zijn handen in de kramp schieten!
    Dit gebied kun je ook goed masseren met bijvoorbeeld twee tennisballen. Vraag je geboortepartner deze over de onderrug te rollen tijdens de weeën, maar ook in de pauzes tussen de weeën door kan dit erg prettig zijn. Dus haal die tennisballen in huis of stop ze in de ziekenhuistas!
    Houdingen waarin je geboortepartner goed kan tegenduwen: Op handen en knieën, liggend op je zij, omgekeerd op een stoel, op de baarkruk, zittend op een geboortebal of er overheen leunend, leunend tegen de muur of bijvoorbeeld zittend op een krukje onder de douche. En voor jullie als geboortepartners: denk hierbij wel ook om je eigen houding! Probeer je rug recht te houden om de kans op rug- en nekklachten in het kraambed te verkleinen, want je bent ook ná de bevalling nog hard nodig!
  • Pijnstilling: Helpen bovenstaande tips niet voldoende en kun je je niet goed ontspannen? Ben je in gevecht met iedere wee en/of ben je angstig? Dan kan medicamenteuze pijnstilling (lachgas, pethidine, remifentanil (het ‘pompje’) of een epiduraal (ruggenprik)) uiteraard ook helpen om met je weeën om te kunnen gaan. Om weet terug te keren naar de ontspanning. Weet: het gaat uiteindelijk om een positieve geboorte ervaring en als jij pijnstilling nodig hebt om achteraf met een goed gevoel terug te kunnen kijken op je bevalling, is dat een hele wijze beslissing!

“Hoger, hoger! Nee, lager! Harder! AUW! Zachter!
Ga weg met je poten! Kom terug!”

Probeer vooral goed te ontspannen, want ontspanning is de sleutel van de bevalling. Uiteraard een hele uitdagende maar probeer het voldoende te onthouden: Pijn verergert bij angst en weerstand, maar vermindert wanneer je afleiding zoekt, een positieve instelling hebt en focust op ontspanning.

Rugweeën tijdens je bevalling - Naomi Vonk fotografie

Blogpostfoto: Naomi Vonk Fotografie