fbpx
Hoe ziet de kraamweek er voor jou als partner uit?

Hoe ziet de kraamweek er voor jou als partner uit?

Die kraamperiode, hoe ziet die er voor mij als partner uit?

De eerste week met jullie pasgeboren kindje, een intense week. Maar hoe ziet die eerste week er ongeveer uit voor jou als partner?

De eerste weke met je pasgeboren spruit! Ook voor jou als partner is dit een intense week, want er komt veel op je af. Tijdens de zwangerschap bouwt je vrouw al een intieme band op met jullie kleintje, vaak voelt het voor jou als partner toch nog een beetje onwerkelijk. Vooral bij een eerste kindje. Dat kan er dan ook voor zorgen dat, wanneer je je kindje voor het eerst in je armen hebt, het nog niet heel eigen voelt. Dat kan abnormaal voelen, want het is jouw kind. Maar dat is een normaal gevoel! In deze blog zullen we jouw rol als partner bespreken om ook jullie voor te bereiden op wat er komen gaat.

De bevalling

Het moment waar jullie al die tijd op gewacht hebben is eindelijk daar. De bevalling is begonnen! Tijdens de bevalling heb jij als partner een belangrijke taak, een taak die je dan ook zeker serieus moet nemen. Jij kent je vrouw door en door, je bent haar vertrouwenspersoon, haar rots in de branding. Daarom zal je vrouw veel steun van je nodig hebben.

Zorg er tijdens de bevalling voor dat je je allerliefste zelf bent – Dus ook als je een aantal snauwen naar je gesmeten krijgt! Ga vooral niet in discussie; het moment van ‘ja en amen’. Waarschijnlijk ben je daar tijdens de zwangerschap al een beetje aan gewend geraakt, maar schrik er niet van dat ze af en toe een flinke opmerking kan maken!

Maaaaar zorg ook zéker goed voor jezelf!!

Een bevalling is een ingrijpende gebeurtenis. Ook voor jou als partner. Zorg daarom goed voor jezelf! Zoals in een eerdere blog besproken, beginnen de meeste bevallingen ‘s avonds of ‘s nachts. Dat kan dus betekenen dat je een hele dag gewerkt hebt en de nacht door moet. Daarnaast brengt een bevalling altijd de nodige nervositeit met zich mee. Je probeert zo je best te doen en nóg krijg je een snauw naar je toe. Probeer hier niet teveel van aan te trekken en ga vooral niet in discussie!

Eet en drink voldoende, ook al heb je niet echt trek. Denk daarbij wel om eten en drinken wat erg stinkt (broodje pindakaas, koffie, banaan). Veel vrouwen kunnen dat tijdens de bevalling niet uitstaan. Daarom mijn advies: broodje pindakaas mag uiteraard als je daar dol op bent, maar eet hem even op de gang én neem daarna een smintje of pepermuntje. Een banaan geeft veel energie dus dat is zeker een goede om tussendoor te eten. Gooi de bananenschil echter niet weg in een emmertje op de kamer, enkel in een gesloten prullenbak óf buiten de kamer. Veel partners drinken koffie tijdens de bevalling. Dit is uiteraard logisch, maar ook hiervoor geldt: neem daarna een smintje/pepermuntje. Als je namelijk na je kop koffie gaat meepuffen met je vriendin, krijg je vast en zeker de opmerking dat je uit je mond stinkt.

Tips qua eten/drinken: mueslirepen, snelle jelle/andere ontbijtkoek, fruit, sportdrankje (geen blikje energydrank), AA drankje, thee, limonade, appelsap, colaatje, dextro.

We zullen binnenkort ingaan op de angst om flauw te vallen tijdens de bevalling.

Direct na de bevalling

Direct na de geboorte van jullie kindje wordt hij/zij bloot op de borst van je vrouw gelegd. De eerste uren na de bevalling draait het met name om moeder en baby. Het huid op huid contact is belangrijk voor het op gang komen van de borstvoeding, de binding, de temperatuur van de baby, bloedsuikerspiegel en nog veel meer (zie ook onze vorige blog de eerste uren na de bevalling). Dat is een moment waarop je het gevoel kunt hebben; oke, ik sta er maar een beetje bij… en nu? Probeer er in deze periode voor dat er echt alleen tijd is voor elkaar, maak kennis met je pasgeboren spruit, tel vingertjes en teentjes, maak foto’s! Stel het appen en bellen van familie nog maar even uit. Zorg ervoor dat deze tijd voelt als een echte eerste kennismaking met je kindje.

Het kan zo zijn dat, bijvoorbeeld in verband met een keizersnede, placenta wil niet geboren worden, teveel bloedverlies of een complexere ruptuur, je vrouw nog naar de operatiekamer moet of daar nog is. Dan zijn jullie even van elkaar gescheiden en is jullie kindje bij jou. Probeer alles in je op te nemen! Leg de baby huid op huid bij jou, laat foto’s maken door medisch personeel en maak kennis met hem/haar! 

De kraamweek

Tijdens de kraamperiode heb jij als partner, net als tijdens de bevalling, de rol: chef praktische zaken. Neem deze taak serieus. Tijdens deze eerste week zal er een aantal uren per dag een kraamverzorgende aanwezig zijn voor de medische controles van moeder en kind en zal zij veeeeel uitleg geven!

De kraamweek is vaak een emotionele rollercoaster, er komt zo veel op jullie af. Niet alleen voor je vrouw, maar ook voor jou als partner kan dit pittig zijn. Vaak zien we zo tussen de 3e en 5e dag na de bevalling dat, door de combinatie van hormonen, spanning en slaapgebrek, je vrouw last heeft van de zogenoemde kraamtranen. Ze heeft het zwaar en twijfelt over alles en iedereen, barst om helemaal niets in huilen uit en is erg vermoeid. Dit zien we eigenlijk bij ieder nieuw gezin, maar weet dat het erbij hoort. Ook jij als partner kan last hebben van de kraamtranen, dat is niet erg. Krop het vooral niet op, maar laat het gaan. Praat erover, zorg goed voor elkaar en vooral: laat je ook goed verzorgen. Er staat vaak heel wat familie voor jullie klaar om boodschappen te doen, te koken, etc. Maak hier gebruik van, ze doen het met liefde!

Daarnaast is de kraamweek vaak een periode met veel onzekerheden. Vooral bij een eerste kindje kan je vrouw erg onzeker zijn. Probeer in deze periode vooral te relativeren. Miljoenen zijn jullie voor gegaan, jullie kunnen dit ook! En weet: over een (paar) uur, een dag of enkele dagen kan het er helemaal anders uitzien. En bij ongerustheid kunnen jullie 24/7 de verloskundige bellen!

Chef praktische zaken: kraamweek

Tijdens de kraamweek komt er veel op je af, je leert van alles (zowel bepaalde handelingen als woorden waar je nog nooit van gehoord had). Neem al deze informatie op, vraag goed door als je het niet meer snapt. Schrijf het op of laat het opschrijven. Je vrouw vertrouwt er namelijk op dat jij als partner alles begrijpt.

Je zult erop uit gestuurd worden door je vrouw, de kraamverzorgende en/of de verloskundige. Bijvoorbeeld voor een kolf, koolbladeren, aambeiencreme, maandverband, de aangifte van je kindje, bepaalde soorten thee, etc. Het hoort erbij! Gebruik deze momentjes ook even voor jezelf, om even tot rust te komen. Maak vooral een boodschappenlijstje, want je bent niet de eerste die in de etos staat en denkt: wat was het ook al weer?…

De beste tips die ik je kan geven: Wees lief voor elkaar en blijf praten. Ook over de moeilijke dingen en de dingen die je dwars zitten. Er komt zo onwijs veel op je af! Veel huid op huid contact, ook bij jou als partner. Dit versterkt de binding en vinden de kleintjes vaak ook enorm fijn. Neem vooral de tijd die nodig is en pak, samen en alleen, voldoende rust. 

Manon  de  Graaf

Blogpostfoto: Sue en Jeffrey Verweij.

Veilig slapen, wat is dat precies?

Veilig slapen, wat is dat precies?

Veilig slapen, wat is dat precies?

Waarom hebben verloskundigen en kraamverzorgenden het vaak over veilig slapen en waarom wordt het afgeraden je kindje bij jou in bed te laten slapen?

Zowel je verloskundige als de kraamverzorgende hameren heel erg op het veilig slapen, maar waarom eigenlijk? Jarenlang hebben moeders samen met hun kindje geslapen en in veel niet-Westerse culturen gebeurt dit nog steeds. Dit is natuurlijk ook begrijpelijk, want het maakt de nachtvoedingen een stuk makkelijker. Ondanks dit, wordt het samen slapen met je pasgeboren kindje afgeraden.

De vorm van de mond bij borstvoeding

Als we het hebben over veilig slapen, komt veelal de angst voor wiegendood naar boven. In onze vorige blog benoemden we dat borstvoeding de kans op wiegendood verkleint. Dit heeft te maken met het feit dat borstvoeding de kans op luchtweginfecties en maag-darminfecties verkleind. Deze infecties vormen een risicofactor voor wiegendood. Daarnaast wordt er gedacht dat borstvoeding de vorm van de mond positief beïnvloed. Kinderen die uit een fles drinken, drukken met de speen het gehemelte omhoog. Door deze druk wordt de mondholte op den duur smaller en wordt de luchtweg naar de neus beperkt. Aangezien de vorm van de mond een factor lijkt te zijn bij volwassenen die last hebben van slaapapneu, lijkt het daarom aannemelijk dat dit bij baby’s ook zo is. Echter is een rechtstreeks verband nog niet aangetoond.

Wiegendood versus veilig slapen

Wat is wiegendood eigenlijk? We hebben het over wiegendood wanneer een kindje plotseling, onverwacht en onverklaarbaar overlijdt. Wiegendood kan overal optreden dus niet alleen in een wieg of een ander soort baby bedje. Echter zijn veel sterftes te wijten aan verstikking door onveilige slaapomstandigheden, of door een val uit een bed. In deze gevallen is er dus geen sprake van wiegendood. Het overlijden als gevolg van onveilig slapen kan voorkomen worden. Dat is dan ook de reden dat wij als zorgverleners zo hameren op het veilig slapen.

Slaaphouding

De slaaphouding van je kindje is een belangrijke factor bij het veilig slapen. Zo wordt een buikligging niet aangeraden zolang je kindje niet zelfstandig terug kan rollen in zij- of rugligging, óf zijn/haar hoofdje goed kan optillen om daarmee het hoofdje naar de zijkant te draaien. Wanneer je kindje met de neus en mond tegen het matras ligt, wordt de uitgeademde lucht min of meer vastgehouden en deels weer ingeademd. Hierdoor kan je kindje stikken. Daarom is het advies om je pasgeboren kindje op zijn/haar rug te laten slapen. Zo ligt hij/zij met het gezichtje vrij.

Beddengoed

Gebruik de eerste 2 jaar geen dekbed en geen kussen. Dit kan namelijk te warm zijn voor je kindje en hij/zij kan zich gemakkelijk onder het losliggende beddengoed wurmen. Gebruik daarom een deken met lakentje en maak het bed stevig en kort op. Dit zodat de voetjes van je kindje tegen het voeteneind van het bedje liggen en hij/zij zichzelf dus niet met zijn/haar gezichtje onder de dekens kan wurmen. Een bijpassende slaapzak mag ook, maar let erop dat deze goed past. Een te grote slaapzak/te grote opening kan er voor zorgen dat je kindje met zijn/haar hoofdje in de slaapzak terecht komt.

Slaapplek

Zorg voor een veilige slaapplek van je kindje. Wanneer je je kindje bij jullie in bed laat slapen, kan je kindje onder jouw warme dekens terecht komen. Daarom raden wij het af om dit te doen. Plaats het bedje van de baby in de buurt van jouw bed om de voedingsmomenten gemakkelijker te maken. Of maak bijvoorbeeld gebruik van een co-sleeper. Wakker worden voor nachtvoedingen horen bij een normaal gedrag. Door je kindje in dezelfde ruimte te laten slapen (rooming-in), kun je vlot reageren op zijn/haar signalen. Stichting veilig slapen adviseert rooming-in tot de leeftijd van minimaal 6 maanden.

Manon  de  Graaf

Blogpostfoto: Sue, dochter van Larissa Hoogland en Jeffrey Verweij.

Bronnen

  1. JGZ Richtlijn Preventie Wiegendood, 2009. Landelijke samenwerkingsafspraken 2017.
  2. Cribster. Afbeelding wiegje opmaken via: https://www.cribster.nl/extra-info/wiegje-opmaken/
  3. Veilgiheid nl. De 4 van Veilig Slapen via: https://www.veiligheid.nl/kinderveiligheid/professionals/kraamzorg-jgz-verloskunde/veilig-slapen.
  4. Borstvoedingsorganisatie La Leche League. Veilig samen slapen via: https://www.lalecheleague.nl/borstvoeding-abc/artikel/126-veilig-samen-slapen
  5. Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV). Contact met je baby via: https://deverloskundige.nl/net-bevallen/tekstpagina/66/contact-met-je-baby/

Alweer aan de borst?

Alweer aan de borst?

Alweeeer aan de borst?!..

Waarom is de frequentie van voedingen de eerste dagen zo belangrijk, hoe zit het met voeden op verzoek en stuwing?

Half januari hadden we het over de basisprincipes van de borstvoeding. We gingen in op de voordelen van borstvoeding, de anatomie van je borsten en de veranderingen gedurende de zwangerschap + na de bevalling. Vandaag gaan we verder in op de borstvoeding, want hoe zit het precies met voeden op verzoek? Waarom geeft iedereen aan dat je de eerste dagen vaak aan moet leggen?

Daarnaast hebben we het over stuwing, clusteren en regeldagen. Tijdens de Bevalwijzer Baby Basics kunnen we je compleet voorbereiden op wat je na je bevalling te wachten staat. Op 1 ochtend komen alle onderwerpen ter sprake voor een veilige en ontspannen start. Zowel alles over de (borst)voedingen als álle belangrijke ‘kraamzaken’. Wat te doen als je thuis bent na de bevalling, met jullie baby, maar (nog) zonder kraamhulp? Hoe verloopt de borstvoeding, wat is een goed aanlegtechniek, hoe weet je wanneer je baby wil drinken en of hij/zij genoeg drinkt? Hoe laat je je baby veilig slapen? Wat doe je met je kindje als ‘ie huilt?! Wat is normaal en wat niet? En.. niet onbelangrijk: hoe zorg je goed voor jezelf?

Frequentie van de voedingen en hormonen

In de eerste dagen na de bevalling is het belangrijk om je kindje vaak aan de borst te leggen. Indien aanleggen niet mogelijk is, adviseren wij om te gaan kolven. Door je kindje de eerste dagen na je bevalling frequent aan te leggen (of regelmatig te kolven), neemt het aantal prolactinereceptoren in je borst toe. Deze receptoren kunnen het hormoon prolactine herkennen en hierop reageren en daarmee zal je borst dus gevoeliger zijn voor prolactine.

 Wanneer je kindje aan je borst drinkt, masseert hij/zij met tong en kaken de melk uit de melkkanalen. Tegelijkertijd worden je zenuwuiteinden van de tepel en het tepelhof gestimuleerd die een signaal doorgeven aan de hersenen. In je hersenen zal het hormoon oxytocine en prolactine aangemaakt wordt. Oxytocine zorgt ervoor dat de spiercellen rondom je melkklieren samen zullen trekken waardoor je melk de melkkanalen in gestuwd wordt. Deze melk zal richting de tepel gedrukt worden. Het zogenoemde toeschietreflex. Dit kan ervaren worden als een soort tinteling of toeschietend gevoel in je borst, vandaar ook de naam. Doordat het hormoon oxytocine ook zorgt voor reactie van de baarmoederspier, kan het zo zijn dat je tijdens het voeden (meer) last hebt van naweeën. De piek aan prolactine zal ervoor zorgen dat de melkklieren gestimuleerd worden om in een hoog tempo melk aan te maken. Wanneer je kindje stopt met drinken, zal dat proces in een lager tempo doorgaan. Dit zorgt ervoor dat er bij een volgende voeding direct melk beschikbaar is voor je kindje. Hoe leger de melkklieren zijn, hoe sneller er nieuwe melk wordt geproduceerd.

Wanneer de melkproductie eenmaal goed op gang is gekomen, zal de melkproductie niet meer zo zeer door de hormonen gestuurd worden. De productie zal op dat moment bepaald worden door het steeds weer ‘legen’ van je borst. Vanaf dat moment gaat dan ook het vraag-en-aanbod-principe gelden. Hoe meer je kindje drinkt, hoe meer melk je aanmaakt en andersom. Het legen van je borst houdt je melkproductie op gang.

Stuwing

Wanneer je melkproductie op gang komt, gaat dit vaak gepaard met een verhoogde doorbloeding en een toename aan lymfevocht in je borsten. Hierdoor kunnen je borsten vol en zeer gespannen aanvoelen. Wanneer je je kindje vanaf de geboorte vaak aanlegt, wordt deze stuwing en de intensiteit/duur ervan zo veel mogelijk voorkomen.

De meeste vrouwen ervaren rond kraamdag 3-4  stuwing welke vaak na 2 dagen weer voorbij is. Wat tijdens deze periode helpt is je kindje frequent aanleggen. Tevens kan het helpen je borsten voor de voeding goed te verwarmen door middel van warme doeken. Dit zorgt ervoor dat de melk beter stroomt. Daarnaast helpt het om je borsten na de voeding te koelen. Het kan zijn dat je deze dag(en) verhoging hebt. Wanneer de stuwing te heftig is, kan je je borsten eventueel eenmaal per dag na de voeding leegkolven. Vraag je kraamverzorgende en/of verloskundige om goed advies.

Voeden op verzoek

Borstvoeding werkt volgens een vraag en aanbod principe. Wanneer je je kindje op verzoek borstvoeding geeft, zal je melkproductie worden aangepast aan de behoeften van je kindje. Voeden op verzoek betekent eigenlijk: kijken naar je kindje. Een pasgeboren baby laat gemiddeld 2 tot 3 uur tussen de voedingen, daarna zal hij/zij dus weer honger krijgen.

 Geen enkel schema of rooster kan je echter vertellen hoe vaak jij je kindje voeding zal moeten geven. Laat je vooral leiden door de behoeften van je kindje en ga mee in dát ritme. Dit is vaak iets wat wij als zorgverleners zien: ouders die hun kindje in hún ritme proberen te krijgen. We horen vaak: “Nee lieverd, het is nog geen tijd. Je hebt 1,5 uur geleden nog een voeding gehad.” Dit is jammer en brengt over het algemeen alleen maar meer onrust, stress en vooral frustratie. Ga daarom mee in de behoefte van je kindje. Dus ook: wanneer je kindje verzadigd ligt te rusten, pak zelf ook rust!

Liever kort en vaak dan lang en minder vaak

Het frequent voeden van je kindje is belangrijk voor je melkproductie en voor een gezonde ontwikkeling. Tijdens de eerste dagen en weken na je bevalling is het belangrijk dat je kindje voldoende voeding binnen krijgt. Hierbij is 8-12 voedingen per etmaal een goede richtlijn voor de eerste weken na je bevalling. Wanneer je kindje vaker dan 12 keer per etmaal drinkt is dit overigens ook geheel normaal!

 De eerste weken na je bevalling wordt de melkproductie gestuurd door de bovengenoemde hormonen. Zonder prolactine maakt je lijf geen melk aan. Hoe vaker het prolactinegehalte in je bloed piekt (de eerste weken na je bevalling), hoe meer prolactinereceptoren er worden gevormd in de melkklieren en hoe gemakkelijker je voldoende melk kunt produceren gedurende de rest van de borstvoedingsperiode.

 Wanneer je regelmatig lange tijd tussen twee voedingen laat, kan dit negatief effect hebben op je melkproductie. Dit komt doordat (na een voeding) de overgebleven melk geleidelijk terugstroomt naar de melkklieren. Wanneer er lange tijd tussen zit en je borsten daarmee erg vol raken, zal je lichaam de opgeslagen melk langzaam gaan afbreken en afvoeren. Dit is een signaal voor je lichaam dat er minder melk geproduceerd moet worden. Op deze manier kun je voedingen op een gegeven moment dus ook afbouwen. Hier komen we in een latere blogpost uiteraard uitgebreider op terug.  

 Tevens heeft je kindje een grote constante toevoer van lactose (melksuiker) nodig. Dit is belangrijk voor de groei en ontwikkeling van de hersenen van je kindje. Wanneer de tijd tussen twee voedingen niet te lang is, krijgt de suikerspiegel van je kindje daarmee dus ook geen kans om veel te gaan dalen. 

Regeldagen

Op het moment dat er sprake is van een vraag-en-aanbod-principe, ga je zogenoemde regeldagen tegenkomen. Tijdens deze regeldagen komt je kindje opeens veel vaker voor een voeding. Het kan dan voorkomen dat je kindje, net nadat hij/zij in slaap is gevallen, alweer wakker is en op zoek gaat naar eten (hongersignalen).

 Een toename in het aantal voedingen is van tijd tot tijd heel normaal. Wanneer je kindje namelijk vaker aan je borst drinkt, worden je borsten gestimuleerd om meer melk aan te maken. Kennelijk heeft je kindje dat op dat moment nodig (groeispurtje) en stelt hij/zij daarmee het vraag en aanbod principe weer goed in. Door in te gaan op deze behoefte van je kindje, zal het niet lang duren voordat je melkproductie toegenomen is en het weer goed afgestemd is op de behoefte van hem/haar.

 Deze regeldagen brengen vaak wel onzekerheid met zich mee. Als verloskundigen krijgen wij vaak de paniekvraag: “Heb ik nog wel genoeg melk? Ik denk dat mijn productie terugloopt! Hij/zij komt nu ieder uur, dit kan niet goed zijn!” Onthoudt dus dat dit vaak een teken is dat je kindje een groeispurt doormaakt en meer melk nodig heeft.

Deze regeldagen en/of groeispurtjes zien we vaker rond deze periodes (maar kan ook op andere momenten). Vaak dus precies op het moment dat de kraamverzorgende nét weg is…
– Rond de tweede week
– Rond de zesde week
– Rond de twaalfde week

Clusteren

De hormoonspiegels die de melkproductie regelen, zijn in rust hoger. Dit is dus ’s nachts en vroeg in de ochtend. In de loop van de ochtend zal het niveau weer dalen. Door deze daling (onder andere prolactine) zal je melk ook minder gemakkelijk worden aangemaakt. Wanneer je minder gemakkelijk melk aanmaakt, zal je kindje vaker moeten drinken om verzadigd te zijn. Dat is dan ook de reden dat de meeste kinderen ’s ochtends meer tijd tussen de voedingen laten en aan het eind van de middag en begin van de avond juist vaker willen drinken. Dit noemen we clusteren.

Tevens wil je kindje, wanneer hij/zij vermoeid is, een extra voorraadje opbouwen om wat langer te kunnen slapen. Dit zorgt ervoor dat je kindje vooral in de (vroege) avond langere tijd achter elkaar wilt drinken. Normaal drinkgedrag voor een goed groeiende baby dus!

Manon  de  Graaf

Blogpostfoto:  Lisa Joy Kruis, mama van Luá en Yma.

Bronnen

  1. Borstvoedingsorganisatie La Leche League.

Ademhaling tijdens je bevalling

Ademhaling tijdens je bevalling

Waarom is de ademhaling zo’n belangrijk onderdeel?

Ademhaling is een belangrijk onderdeel van de bevalling. Iedereen doet het! En eigenlijk van nature al, maar waarom is het zo’n belangrijk onderdeel?

Tijdens je bevalling is je ademhaling een hulpmiddel om met de weeën om te kunnen gaan. Het is een hulpmiddel welke zowel het fysieke als mentale aspect van ontspanning omvat. Tijdens de Bevalwijzer cursussen gaan wij hier uitgebreid op in en zullen we uiteraard gezamenlijk oefenen. Het ademen heb je echter zo geleerd, het is niet moeilijk! Want als het moeilijk zou zijn, hoe pak je het er dan bij als het moment daar is?

Natuurlijk is het wel zo dat samen een berg beklimmen makkelijker is dan alleen. Dus het is heel fijn als degene die jou gaat begeleiden/coachen tijdens je bevalling, ook iets van de ademhaling weet! Dat is een van de redenen dat het belangrijk is dat hij/zij ook aanwezig is bij de Bevalwijzer cursus/partnersessie! Daarnaast is het natuurlijk heel fijn om als partner/coach ook meer te weten over het gehele proces, verloop, de do’s en don’ts. Informatief en praktisch!

Het belang van je ademhaling

Zoals hierboven al benoemd is de ademhaling een hulpmiddel op zowel fysiek als mentaal vlak. Je ademhaling dient namelijk als afleiding en focuspunt. Daarnaast zorgt een ontspannen ademhaling voor minder spierspanning. Ook heeft je ademhaling invloed op de hormonen in je lichaam. Tijdens je bevalling maak je natuurlijke pijnstillers aan, zogenoemde endorfines. Door een goede ademhaling toe te passen, zal je lichaam meer endorfines aanmaken. Door deze endorfines kun je beter ontspannen en beter met de pijn omgaan!

Een verkeerde ademhaling tijdens je bevalling kan ervoor zorgen dat je de pijn als pittiger ervaart. Hierdoor kan angst en/of paniek ontstaan wat ervoor zorgt dat je meer adrenaline aanmaakt. Adrenaline is, zoals benoemd in onze vorige blog: ‘Waarom beginnen de meeste bevallingen ‘s avonds of ‘s nachts?‘ de tegenpool van oxytocine. Door een hogere adrenaline concentratie in je lichaam, zal de oxytocine dus afnemen en daarmee de weeën. Hierdoor zal je bevalling dan ook langer duren.

Ontspan!

Een wee is een golf; hij komt langzaam op, bereikt zijn hoogtepunt en zal weer langzaam afzakken. Wanneer je tijdens deze golf angst en paniek ervaart, zal je er meer tegenin gaan trekken of bang voor wegzwemmen. De grootste tip hierbij is: ga er maar in mee! Ga maar bovenop die golf zitten, je hebt hem nodig om vooruit te komen. Dit is dan ook een strategie om zowel je fysieke als mentale uithoudingsvermogen te vergroten!

Om die reden is het heel belangrijk om te blijven ontspannen. Raak niet in paniek, ga niet teveel in op de pijn, hoe moeilijk en zwaar je het ook hebt. Door in te gaan op de pijn, zal je spierspanning, je hartslag, je bloeddruk en je ademhaling omhoog gaan en maak je dus adrenaline aan. Hierdoor kun je in een vicieuze cirkel raken, tijdens de Bevalwijzer cursussen noemen we dit dé anti-loop en zullen we dit verder uitleggen + tools geven om bij die anti-loop vandaan te blijven.

Uiteraard is dit een uitdaging en zal je je af en toe overvallen voelen door de kracht en intensiteit van de weeën, maar probeer hier de controle over te bewaken. Wanneer je het gevoel hebt dat de pijn het overneemt, focus weer op de ontspanning en de ademhaling.

De partners

Tijdens de bevalling is er meestal een vertrouwd persoon aanwezig die jou in dit proces zal ondersteunen. Dit kan je partner zijn, je moeder, zus, vriend of bijvoorbeeld een vriendin.

Wanneer jij in de anti-loop terecht komt en op dat moment de pijn de overhand neemt, is het heel fijn als je iemand naast je hebt staan die zegt: lieverd, kom op! We gaan even samen ademen. Dat helpt! En wanneer hij/zij het ook even niet meer weet, is dat natuurlijk helemaal niet erg want dan zijn wij daar als verloskundigen om te ondersteunen!

Oefening baart kunst

De sleutel ligt bij ontspanning, maar ik hoor jullie al zeggen: Hoe moet dat doen als ik aan het bevallen ben?! Daarbij geldt: oefening baart kunst! Wanneer je tijdens de zwangerschap al bewust bezig gaat zijn met je eigen ademhaling, wordt het tijdens de bevalling gemakkelijker om bepaalde ademhalingstechnieken op te kunnen pakken. Je leert met de Bevalwijzer ontspanningsoefening om tijdens de zwangerschap de meest ontspannen ademhaling toe te passen en hierin je lichaam en de ruimte die je ervaart te volgen.

Daarom volgt er binnenkort een hele leuke gratis weggever! Namelijk een Bevalwijzer ontspanningsoefening welke je tijdens de zwangerschap kan gaan gebruiken om bewuster met je ademhaling bezig te zijn. Dit maakt het uiteindelijk gemakkelijker om bepaalde ademhalingstechnieken toe te gaan passen.

Manon  de  Graaf

Blogpostfoto: Lisa Joy Kruis

Waarom beginnen de meeste bevallingen ‘s avonds of ‘s nachts?

Waarom beginnen de meeste bevallingen ‘s avonds of ‘s nachts?

De meeste bevallingen beginnen ‘s avonds of ‘s nachts

Hoe komt dit en heeft volle maan hier invloed op?

Als je in je omgeving vraagt hoe laat iedereen bevallen is, is dat meestal ‘s ochtends. Dat betekent dat het grootste gedeelte van de bevalling ‘s avonds en/of ‘s nachts heeft plaats gevonden. Maar hoe kan dit? En heeft volle maan hier nog invloed op, of is dat een grote fabel?

In deze blogpost gaan we verder in op de (tijd van) start van de bevalling. Ondanks dat een bevalling niet te voorspellen valt, zijn er een heleboel zaken die wel degelijk goed uitgelegd en voorbereid kunnen worden. Veel zwangeren hebben daar dan ook behoefte aan. Bovendien blijkt uit verschillende onderzoeken, dat als je goed geïnformeerd bent en realistische verwachtingen over de bevalling hebt, de kans groter is dat je met een goed gevoel terug kijkt op je bevalling. Tijdens de Bevalwijzer cursussen krijg je informatie over het verloop van de bevalling, de pijn, de manieren om daarmee te dealen inclusief de (medicamenteuze) pijnbestrijding. Ook zullen we het hebben over de gang van zaken in een ziekenhuis, de eventuele medische toeters en bellen. Al met al informatie gebaseerd op kennis en talloze ervaringen die wij als verloskundigen als geen ander hebben. Informatie waarvan wij als Bevalwijzer team vinden dat een zwangere en haar partner die ook zou moeten hebben. Daarnaast leren we je ook de adem-, ontspannings- en perstechnieken. Het complete plaatje van A tot Z!

Start van je bevalling

Het is nog niet helemaal duidelijk wat je bevalling precies laat beginnen. Er zijn sterke aanwijzingen dat je kindje het uiteindelijke signaal geeft om de bevalling te laten starten. Doordat je kindje signalen afgeeft, zal jouw lijf hierop reageren en mede daardoor de bevalling laten starten. Hierbij spelen hormonen ook een belangrijke rol.

Een natuurlijke start van de bevalling begint meestal met krampen die steeds krachtiger en regelmatiger komen. Ongeveer 90% van de bevallingen begint op deze manier. Wanneer je vliezen als eerste breken (in ongeveer 10% van de gevallen), is het afwachten of en wanneer je lijf hierop gaat reageren met krampen. Ongeveer 70% van de vrouwen waarbij het start met het breken van de vliezen, krijgt binnen 24 uur spontaan weeën.

Hormonen

Progesteron

Progesteron is een belangrijk vrouwelijk geslachtshormoon. Dit hormoon zorgt er tijdens de zwangerschap voor dat je menstruatie uitblijft en dit is dan ook het eerste signaal van je lijf dat je zwanger kunt zijn. Daarnaast zorgt progesteron ervoor dat je baarmoederspier minder gevoelig is en weerhoudt je lichaam er dus van om te vroeg te gaan bevallen.

Tegen het eind van de zwangerschap zien we een daling in de concentratie van dit hormoon waardoor andere hormonen de vrije hand krijgen. 

Prostaglandines

Door de daling van progesteron, kan onder andere de prostaglandine concentratie in je lichaam toenemen. Dit hormoon zorgt voor de verweking en rijping van je baarmoedermond. De baarmoedermond is het eerste gebied wat in de aanloop naar/tijdens de bevalling zal veranderen. Prostaglandines kunnen daarnaast ook voor voorweeën zorgen.

Doordat je meer prostaglandines aanmaakt, zal je lichaam reageren door in je hersenen oxytocine aan te maken. Oxytocine is HET bevalhormoon!

Oxytocine

Tijdens de zwangerschap wordt er al oxytocine aangemaakt. Echter wordt de werking van dit hormoon geremd door progesteron. Oxytocine is hét bevalhormoon en zorgt ervoor dat de baarmoederspier zal gaan samentrekken. Vaak begint je lijf met wat (onregelmatig) gerommel. Het proces versterkt zichtzelf waardoor je steeds meer oxytocine aanmaakt. Door deze toename in concentratie zal je steeds krachtigere weeën krijgen.

Tijdens een inleiding van de bevalling wordt er ook gebruikt van dit hormoon. Alleen dan in een kunstmatige vorm welke je toegediend krijgt via een infuus. Ook wanneer de weeën tijdens de bevalling afzakken of niet krachtig genoeg zijn, kan kunstmatige oxytocine ervoor zorgen dat de bevalling doorzet en je verder gaat ontsluiten.

Maar waarom dan ‘s avonds of ‘s nachts?

Het vrouwenlichaam en de natuur zijn heel slim ingericht. Wanneer de omgeving niet rustig en/of veilig genoeg ervaren wordt voor de bevalling, zal je lijf hierop reageren door de aanmaak van oxytocine te remmen. De aanmaak van oxytocine wordt geremd door het stresshormoon adrenaline. De adrenaline concentratie zal namelijk stijgen bij, onder andere; pijn, stress, angst en onrust. Dus ook wanneer de omgeving als niet rustig en/of veilig genoeg ervaren wordt.

Dat is dan ook de reden dat de meeste bevallingen ‘s avonds of ‘s nachts starten. Je eventuele partner is op honk, het wordt donker, je rust uit in bed, voelt je veilig en op je gemak. Allemaal signalen voor je lijf om de adrenaline te laten dalen waardoor de oxytocine kan toenemen en je klaar bent om te bevallen.

Wat wij als verloskundigen ook vaak zien is dat de weeën in de volgende situaties wat af kunnen zakken. Bijvoorbeeld wanneer je de verloskundige gebeld hebt omdat je al enige tijd regelmatige en krachtige weeën hebt. Ze besluit, in overleg met jou, langs te komen en de weeën worden ineens een stuk minder (frequentie en/of kracht). Zo ook wanneer je de wens hebt om poliklinisch te bevallen of een medische indicatie hebt voor een ziekenhuisbevalling. Richting de auto, de auto in en eenmaal in het ziekenhuis heb je ineens een stuk minder (krachtige) weeën. De spanning, onrust, prikkels en eventuele stress zorgen ervoor dat je adrenaline aanmaakt. De oxytocine komt hier maar moeilijk langs en wordt geremd en dus… minder (krachtige) weeën. Wanneer je als barende vrouw weer in je ‘bevalbubbel’ kruipt (bijvoorbeeld door even onder de douche te gaan zitten), zie je vaak dat de adrenaline weer zal dalen en daarmee de weeën dus weer toe zullen gaan nemen.

Meer kans om te bevallen bij volle maan, feit of fabel?

De maan is en blijft een magische gewaarwording. We krijgen vaak de vraag of er ook daadwerkelijk meer baby’s geboren worden met volle maan. Tot op heden is hier echter geen bewijs voor gevonden.

Als we namelijk kijken naar het aantal geboortes op die ene dag per maand en we dit aantal vergelijken met de andere dagen, zien we geen verschil. Tijdens volle maan lijkt het aantal geboortes dus gewoon gelijk te zijn met de andere dagen van de maand. Wat overigens wel opmerkbaar is, is de piek rondom de volle maan tijdens de nieuwe maan. Tevens zijn er ook rondom de supermaan in februari 2019 opvallend veel baby’s geboren. Heeft de kracht van deze supermaan hier dan echt invloed op gehad?

Ondanks dat er niet veel wetenschappelijk bewijs is, worden er wel steeds meer verbanden gezien tussen de volle maan en de energie, emoties, het slaappatroon en dromen van mensen. Of het nou waarheid is of niet, wanneer je gelooft dat de volle maan jouw bevalling op gang zal gaan helpen, kan het er (onbewust) voor zorgen dat je beter kunt loslaten. Je gaat beter naar je lichaam luisteren je lichaam kan gaan reageren met haar hormonen.

Manon  de  Graaf

Blogpostfoto: Larissa Hoogland, mama van Jax en Sue.